Από το Χρονικό μιας δεκαετίας, του Οδυσσέα Ελύτη

Από τη στιγμή που παύουν να ακολουθούν 

το νήμα τών ποιητών τους οι λαοί βαδίζουν κατευθείαν στην άβυσσο

Στο «Χρονικό μιας δεκαετίας» ο Οδυσσέας Ελύτης διηγείται με τη δική του ποιητική ματιά, που είναι σαρωτική, μια δεκαετία η οποία στην ελληνική ιστορία καταλαμβάνει μια από τις σημαντικότερες θέσεις. Οι εκπρόσωποί της –τόσο ανομοιογενείς–  ωστόσο, ανατρέπουν το παρελθόν και, όντας ευαίσθητοι δέκτες των νέων ρευμάτων της Ευρώπης, φέρνουν μια αναγεννησιακή επανάσταση στον χώρο του πνεύματος και της τέχνης με την ελληνική σφραγίδα. Ο Ελύτης περιγραφικός, και με απαράμιλλη ευαισθησία και λυρικότητα, καταγράφει την εποχή του που συμπεριλαμβάνει και έναν πόλεμο στον οποίο ο ίδιος συμμετείχε ενεργά.

Ραφαήλ. Ο πρίγκιπας των ζωγράφων της κλασικής Αναγέννησης

Ουρμπίνο 1483 - Ρώμη 1520

Κορυφαίος και μεγαλοφυής Ιταλός ζωγράφος της ώριμης Αναγέννησης – το πλήρες όνομά του στα Ιταλικά είναι Ραφαέλο Σάντι ή Σάντσο. Στις συνθέσεις του κυριαρχεί η δραματική ένταση συνδυασμένη με αρμονία,  ισορροπία, τέλεια και αδιατάρακτη τάξη. Με αυτή την έννοια, το έργο του μπορεί να χαρακτηριστεί ως η αποκορύφωση του κόσμου του ανθρωπισμού και της Αναγέννησης, η οποία σημειώνεται ενώ μαίνονταν τα ιστορικά γεγονότα, καρπός συμβάντων και ιδεών μέσα σε ένα σύντομο χρονικό διάστημα, και ο δημιουργός του ήταν ένας νέος άνθρωπος που έπρεπε να αναμετρηθεί και να ζήσει με δύο γίγαντες του μεγέθους του Λεονάρντο ντα Βίντσι και του Μιχαήλ Αγγέλου. Η δόξα και η ιστορική λειτουργία του Ραφαήλ ήταν ότι βρήκε τον «τρίτο δρόμο», ο οποίος ήταν ταυτόχρονα σύνθεση και υπέρβαση των καλλιτεχνικών ανακαλύψεων της εποχής του. Θαυμάζεται τόσο για τις ευλύγιστες φόρμες του και την άνετη σύνθεση όσο και για την παραστατική απόδοση του νεοπλατωνικού ιδεώδους του ανθρώπινου μεγαλείου.

Η φιλοξενία ιερό δίκαιο της αρχαιότητας

Η φιλοξενία ερμηνεύεται ως φιλία προς τους ξένους.  Δηλαδή, μια μορφή φιλίας ευρύτερη, κατά την οποία ανοίγει κανείς το σπίτι  του όχι μόνο στους συγγενείς και στους φίλους, αλλά και σε μη γνωστούς του ανθρώπους. Στην αρχαιότητα, τώρα, και ειδικά στους Έλληνες, λόγω και της έλλειψης των μέσων συγκοινωνίας και των κατάλληλων καταλυμάτων για τους ξένους, είχε μείζονα ηθική αξία ως μέσο αναψυχής, προστασίας των οδοιπόρων και κέντρο μόρφωσης και γεφύρωσης του λαού, εξαγιαζόμενη φυσικά από τη θρησκεία. Εξ ου και έδωσαν στον πατέρα των θεών και των ανθρώπων το επίθετο Ξένιος (αλλά και στην Αθηνά), ως προστάτη και των ξένων και των φίλων, και τιμωρού των καταπατούντων την αρετή της φιλοξενίας.

Τα προγενέστερα του Μάνου Χατζιδάκι για τους μεταγενέστερους

Ο Μάνος Χατζιδάκις, εκτός από μια ύψιστη μουσική ιδιοφυΐα, ήταν και ένας διανοούμενος  με μια καθαρή σκέψη, που είχε αποτινάξει πολλών ειδών αγκυλώσεις και ένας άνθρωπος με μια συνεπή στάση ζωής χωρίς εκπτώσεις, τις οποίες εμείς πλέον ξέρουμε τόσο καλά! Τα λεγόμενά του, μπορούμε να το πούμε,  προαναγγέλλουν πολλά από τα τωρινά τεκταινόμενα που τότε δεν υπήρχαν καν  ή βρίσκονταν ακόμη εν τη γενέσει τους.  Διά του λόγου  το αληθές, χωρίς πολλά λόγια, αξίζει να τον παρακολουθήσουμε.

Είμαστε όλοι αστρόσκονη - Διον. Σιμόπουλος

Είμαστε πράγματι παιδιά του Σύμπαντος. Γιατί είμαστε όλοι μας αστρόσκονη, και κάποια μέρα θα ξαναγυρίσουμε στα άστρα.

Ο Διονύσης Σιμόπουλος, ο σύγχρονος φυσικός και αστρονόμος, επίτιμος διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου, είναι από τις προσωπικότητες  παγκοσμίου κύρους για τις οποίες πρέπει να επαίρεται η Ελλάδα του αφρού και της κυριαρχίας των αχρήστων που βρίσκονται συνεχώς στην επικαιρότητα στους καιρούς τούτους. Αντλούμε, προς τιμήν του, ένα μικρό απόσπασμα από μια ανάρτηση του ιδίου στο Facebook (7 Ιουλίου 2012):

Οι μεταρρυθμίσεις της Αθήνας, από τον Σόλωνα ως τον Κλεισθένη

Η διαμόρφωση και η εξέλιξη της πόλης-κράτους των Αθηνών σε σχέση με της Σπάρτης ήταν φυσικά εντελώς  διαφορετική. Η συγκρότησή της  τοποθετείται τον 8ο αιώνα π.Χ., όταν συνενώνονται πολιτικά όλοι οι κάτοικοι της Αττικής σε έναν συνοικισμό με πολιτικό κέντρο την Αθήνα. Στη διάρκεια των δύο αιώνων που θα ακολουθήσουν η πόλη θα γνωρίσει ολόκληρο το φάσμα των πολιτειακών μεταβολών.

Όπως μας πληροφορεί ο Αριστοτέλης στην Αθηναίων Πολιτεία, την κληρονομική βασιλεία θα διαδεχθούν οι «άριστοι», ένα αριστοκρατικό καθεστώς, στην αρχή με δεκαετή εξουσία και αργότερα ετήσια. Παρότι γνωρίζουμε λίγα για την ιστορία των Αθηνών πριν από τον Σόλωνα, ωστόσο μας είναι γνωστά δύο γεγονότα: ο ευγενής Κύλων αποπειράται ανεπιτυχώς να εγκαθιδρύσει τυραννίδα και ο Δράκων, εκπρόσωπος της τάξης των ευγενών, λόγω των οξυμένων κοινωνικών αντιθέσεων που επικρατούν,  συντάσσει νόμους που όμως εξυπηρετούν τα συμφέροντά τους, μη γεφυρώνοντας το κοινωνικό χάσμα.

Οδυσσέας Ελύτης... εις ανάμνησιν

Ο Οδυσσέας Ελύτης γεννήθηκε στις 2 Νοεμβρίου του 1911 στο Ηράκλειο της Κρήτης. Το ιστολόγιο αυτό τρέφει έναν ιδιαίτερο θαυμασμό για τον μεγάλο νομπελίστα ποιητή μας και επ’ ευκαιρία της επετείου της γέννησής του  επιλέγουμε σκόρπια κομμάτια – που έτσι κι αλλιώς δεν αλλοιώνουν καθόλου την κρυπτική σύνθεση της Μαρίας Νεφέλης (1979), αρχής γενομένης με το τραγούδι του ίδιου του ποιητή που αυτοπροσδιορίζεται τρυφερά και αποκαλυπτικά.
Εκείνος αναρωτιόταν εύστοχα και λυρικά πόσο μπλε να ξοδεύει άραγε ο Θεός για να μην τον βλέπουμε, εμείς χρωματίζουμε τα αποσπάσματα απλόχερα – με χρώματα που του ταιριάζουν νομίζουμε τόσο!