Το Θέατρο της Επιδαύρου και η Θόλος

Το Ασκληπιείο της Επιδαύρου ήταν το πιο φημισμένο από όλα τα θεραπευτικά κέντρα της αρχαίας Ελλάδας, λόγω των πολλών και σοβαρών ασθενειών που ιάθηκαν εκεί. Σώρευε ασθενείς από όλη την Ελλάδα αλλά και από τη μεσογειακή λεκάνη. Η έκτασή του ήταν πολύ μεγάλη και διέθετε ξενώνες, γυμναστήριο, στάδιο και το περίφημο θέατρο.

Το θέατρο της Επιδαύρου

Το πιο διάσημο θέατρο της ελληνικής αρχαιότητας, έργο του αρχιτέκτονα Πολύκλειτου του Νεότερου, κατασκευάστηκε στα μέσα του 4ου αιώνα π.Χ., όπως μας πληροφορεί ο περιηγητής Παυσανίας.

Είναι κτισμένο στην ΒΔ πλαγιά του Κυνορτίου όρους  και φημίζεται για τις ιδεώδεις αναλογίες του, την τέλεια ακουστική του και την αρμονική του ένταξη στο φυσικό τοπίο.

Εντγκάρ Ντεγκά, o μάγος της αλήθειας

(Παρίσι 1834-1917).

Το όνομα του Γάλλου ζωγράφου, χαράκτη και γλύπτη ήταν Εντγκάρ Χιλαίρ Ζερμαίν ντε Γκα, και στη συνέχεια το καθιέρωσε σε Ντεγκά.

 Εκείνα που συνέβαλαν στον σχηματισμό της καλλιτεχνικής του ύπαρξης έχουν ιδιαίτερα σημεία αναφοράς τον Ντελακρουά, τον Ινγκρ και τις προτροπές του (να σχεδιάζεις πάντα «γραμμές, πολλές γραμμές, από την πραγματικότητα και από μνήμης») μέχρι εκείνους που τον γοητεύουν για τη νεωτεριστική του ώθηση, Οκουσαί, Ουταμόρο, και που είναι τα άμεσα θεαματικά κομμάτια των γιαπωνέζικων πινάκων.

Ο Ντεγκά θα δημιουργήσει στενές σχέσεις με τους ιμπρεσιονιστές (Σεζάν, Μονέ, Πισάρο, Ρενουάρ, Σίσλεϋ, Μορισό κ.ά.) και θα λάβει μέρος σε όλες τις ιμπρεσιονιστικές εκθέσεις τους μέχρι το 1886, μέχρι να θεωρήσει δηλαδή ότι χλευάζεται από κοινό και κριτικούς. Υπάρχει όμως και ένας άλλος λόγος: Ο Ντεγκά δεν θέλει να αισθάνεται μέλος καμιάς ομάδας. Δεν θέλει να χαλιναγωγηθεί από κανέναν ιδεολογικό, συναισθηματικό ή τεχνικό εξαναγκασμό. Αρνείται ακόμα και τον χαρακτηρισμό του σαν ιμπρεσιονιστή. Προτιμά εκείνον του ρεαλιστή, ορισμός πιο κατάλληλος για το έργο του.  Προσβεβλημένος από μια πολύ σοβαρή ασθένεια των ματιών, θα αφιερωθεί από το 1875 μέχρι τον θάνατό του περισσότερο στη γλυπτική.

Το θέατρο θα είναι ο μεγάλος πρωταγωνιστής της τέχνης του και ο κόσμος του θεάματος θα αποκτήσει συνείδηση μέχρι το βάθος της ψυχής του.  

Νεαρές Σπαρτιάτισσες που γυμνάζονται (1860)

Ο Ντεγκά φιλοτεχνεί ένα κλασικό θέμα αλλά εδώ οι γυμνές

μορφές, αν και διατεταγμένες σε ισοζυγισμένες ομάδες,

είναι πραγματικά εφηβικές σε ένα φυσικό πλαίσιο αντί

για τα εξιδανικευμένα γυμνά μέσα σε ένα αρκαδικό τοπίο.

Για τον τρόπο απόδοσης της κίνησης ο Ντεγκά μπορεί να θεωρηθεί πρόδρομος της κινηματογραφικής τεχνικής. Στους πίνακές του βρίσκουμε την αυθεντικότητα της απεικόνισης, που είναι «κομμένη» συχνά, τη διαδοχικότητα των διαφόρων πλάνων, την κινητικότητα του χώρου, η οποία επιτυγχάνεται με την εισαγωγή σε ζιγκ-ζαγκ πλάγιων γωνιών.

Το σωματίδιο του Χιγκς: «κλειδί» για τα μυστικά του Σύμπαντος;

Επαληθεύθηκε πειραματικά στο CERN η ύπαρξη ενός νέου σωματιδίου που είναι συμβατό με το περίφημο  μποζόνιο του Χιγκς, και μάλιστα με την προβλεπόμενη μάζα που εκτιμούσαν οι επιστήμονες. Είναι το τελευταίο κομμάτι του παζλ που θα ερμηνεύσει αρκετά πράγματα, αλλά όχι φυσικά όλα. Τουλάχιστον όμως, λένε οι επιστήμονες, το 4% του Σύμπαντος. Αυτό που είναι αληθινά σημαντικό είναι ότι θα μπορέσει να εξηγήσει πώς μπορεί να ήταν ο κόσμος κατά το πρώτο εκατομμυριοστό του δευτερολέπτου μετά το Μπιγκ Μπανγκ.

Όσο για το ατυχές όνομα που χρησιμοποιούν: «∆εν ξέρω κανένα “σωµατίδιο του Θεού” ούτε του ∆ιαβόλου», είχε πει ο Δημήτρης Νανόπουλος στην εφημερίδα «το Βήμα» στις 18.1.2011. «Οι επιστήµονες δεν χρησιµοποιούν τέτοιες εκφράσεις. Αυτό που βρέθηκε λέγεται “σωµατίδιο του Higgs” και σήµερα, παρ’ ότι ήµουν σίγουρος εδώ και χρόνια, αυτό που άκουσα ήταν µουσική στα αφτιά µου. Είναι η πιο ευτυχισµένη ηµέρα της δικής µου ζωής αλλά και πάρα πολλών ακόµη επιστηµόνων σε ολόκληρο τον πλανήτη».

Μ. Καραγάτσης - μια πληθωρική συγγραφική φύση

(Αθήνα 1908-1960)

Από τους αξιολογότερους πεζογράφους της Γενιάς του ’30. Το πραγματικό του όνομα ήταν Δημήτρης Ροδόπουλος. Εμπνεύσθηκε το λογοτεχνικό του ψευδώνυμο από το δέντρο καραγάτσι (δεντοφτελιά) κάτω από το οποίο διάβαζε στην αυλή της εκκλησίας όταν βρισκόταν στο εξοχικό του στη Ραψάνη. Το γράμμα Μ. του μικρού ονόματος προέρχεται από το Μίτια (Δημήτρης στα ρωσικά) που τον φώναζαν οι φίλοι του λόγω της αδυναμίας του στον Ντοστογιέφκσι και δη στους Αδελφούς Καραμαζόφ.

Έγραψε περίπου 25 συνολικά βιβλία [Ο συνταγματάρχης Λιάπκιν,  Γιούγκερμαν, Χίμαιρα, Το χαμένο νησί, Νυχτερινή ιστορία, Ο Κοτζάμπασης του Καστρόπυργου, Τα στερνά του Μίχαλου, Η μεγάλη λιτανεία (πρώτο κρατικό βραβείο διηγήματος 1956), Ο κίτρινος φάκελος, Σέργιος και Βάκχος, Το 10 που παρέμεινε λειψό κ.ά.). Μαζί με τους Ηλία Βενέζη, Στράτη Μυριβήλη και Άγγελο Τερζάκη συνέγραψε το 1958 εκ περιτροπής σε συνέχειες στην εφημερίδα «Ακρόπολις» μυθιστόρημα το οποίο αργότερα κυκλοφόρησε αυτοτελώς με τον τίτλο «Το μυθιστόρημα των τεσσάρων».

Ρωμαϊκά μνημεία της Αθήνας

Όπως έχει συστηματικά αποσιωπηθεί η κάθε περίοδος υποδούλωσης της Ελλάδας στο παρελθόν, το ίδιο συμβαίνει και με τη ρωμαϊκή αρχιτεκτονική. Την εποχή των πρώτων ανασκαφών μάλιστα δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις που τα ρωμαϊκά ευρήματα καταστρέφονταν για να φτάσει η σκαπάνη πιο κάτω, σε παλαιότερα στρώματα της ελληνικής αρχιτεκτονικής. 
Παρ’ όλα αυτά, σώζονται στην Αθήνα αρκετά σημαντικά δείγματα της αγνοημένης αυτής αρχιτεκτονικής, όπως η Βιβλιοθήκη του Αδριανού και το Ρολόι του Κυρρήστου. Σε άλλες αναρτήσεις θα ακολουθήσουν και άλλα αξιόλογα τέτοια μνημεία. (Ρωμαϊκά μνημεία της Αθήνας Β'- Ηρώδειο, Μνημείο Φιλοππάπου)

Αισχύλος, ο δημιουργός της αρχαίας τραγωδίας

(525-456 π.Χ.). Γιος του Ευφορίωνα, γεννήθηκε στην Ελευσίνα και έζησε στην Αθήνα κατά την εντυπωσιακή ακμή της, μάρτυρας ιστορικών γεγονότων όπως η δράση των Πεισιστρατιδών, ο φόνος του Ιππάρχου, η ανατροπή του Ιππία, η περσική εισβολή του 490 π.Χ. και η μάχη του Μαραθώνα, η περσική εισβολή του 480 π.Χ. και η ναυμαχία της Σαλαμίνας (και στις δύο μάχες πολέμησε), η άνοδος του Κίμωνα και αργότερα του Περικλή.

Ήταν ο κυριότερος τραγικός ποιητής στην Αθήνα κατά το πρώτο μισό του 5ου αιώνα π.Χ.
Έγραψε 70-90 τραγωδίες και κέρδισε το πρώτο βραβείο 13 φορές, δηλαδή για 52 τραγωδίες και σατυρικά δράματα.
Από αυτές σώζονται μόνο επτά: Πέρσες (427 π.Χ., 1ος), Επτά επί Θήβας (467 π.Χ., 1ος), Ικέτιδες (460-450, 1ος),  Ορέστεια η οποία συγκροτεί μια τριλογία (Αγαμέμνων, Χοηφόροι, Ευμενίδες), Προμηθεύς Δεσμώτης.

Ο Ουμπέρτο Έκο, τα βιβλία, και το κάθε νέο εργαλείο επικοινωνίας

Ο Ουμπέρτο Έκo στο άρθρο του «The Future of the Book» (Το μέλλον του βιβλίου), το οποίο ανακοινώθηκε σε  Συνέδριο με το ίδιο θέμα  στο Πανεπιστήμιο του Σαν Μαρίνο το 1994 (έκδ. Berkeley, University of California Press, 1977) αναφέρεται στην κριτική της νέας τεχνολογίας της γραφής στον πλατωνικό διάλογο Φαίδρο.
Στον Φαίδρο, διάλογο μεταξύ του Σωκράτη και του Φαίδρου, ο Σωκράτης διηγείται τις λαμπρές ανακαλύψεις του θεού Θευθ των Αιγυπτίων, αντίστοιχου του θεού Ερμή, κοντά στη Ναύκρατη: τους αριθμούς, την αρίθμηση, τη γεωμετρία, την αστρονομία, τα παιχνίδια με τους πεσσούς και τους κύβους, και τα γράμματα. Ο Θευθ παρουσίασε αυτές τις εφευρέσεις του στον Φαραώ της Αιγύπτου Θαμούν στις Αιγυπτιακές Θήβες, τονίζοντάς του ότι με τη νέα τεχνολογία, τα γράμματα, οι άνθρωποι θα θυμούνται ό,τι φυσιολογικά θα λησμονούσαν.

Ο Φαραώ όμως αντέταξε ότι τα γράμματα θα προκαλέσουν λησμονιά, διότι οι άνθρωποι θα παραμελήσουν τη μνήμη τους, αφού στο εξής θα ανακαλούν πράγματα και γεγονότα με εξωτερικά σημάδια και όχι με μια εσωτερική επεξεργασία του νου και συνεχή εξάσκηση της μνήμης. Συνεπώς, ισχυρίζεται ο Σωκράτης, οι άνθρωποι δεν θα γίνουν πιο σοφοί, αλλά δοκησίσοφοι. (247e-275b)