Λίγο από αυτογνωσία

Το φουσκωτό Εγώ απλώνει, απλώνει, και φτάνει από τη Γη σε ολόκληρο το Σύμπαν.

Εγώ είμαι! φωνάζει αθώα, δεν βλέπω τίποτε άλλο γύρω μου. Φύση, ζώα, ένας ολόκληρος πλανήτης, τίγκα και σε ανθρώπους, τα τόσα alert που εκπέμπονται από παντού, δεν υπάρχουν. Άσε που δεν τον νοιάζει.

Αυτός είναι άσφαλτος. Το χέρι του δείχνει πάντα πέρα μακριά. 
Αν τύχει και βρεθείς δίπλα του θα σε σπρώξει, θα σε πατήσει, θα σε λιώσει αν περνάει από το χέρι του, αλλά δεν θα γυρίσει να σε κοιτάξει. Καταφέρνει και σε διαπερνάει με πλήρη επιτυχία. Οπότε τι συγγνώμες; Τι ευγένεια, τι καλοί τρόποι! Δεν χρειάζονται. Αν τύχει και του επισημάνεις κάποιο λάθος που ενοχλεί τους πάντες βρε αδελφέ, την έβαψες. Θα σε βρίσει που του τάραξες τη γαλήνη του και βέβαια εσύ θα φταις και όλο σου το σόι. Πώς τόλμησες να βρεθείς στο δρόμο του, εδώ πάνω στο θρόνο του βασιλιά;

Το σύνδρομο ανωτερότητας εναντίον του συνδρόμου του απατεώνα

 Έχει μεγάλο ενδιαφέρον το γεγονός ότι η επιστήμη της Ψυχολογίας πριν από πολλά χρόνια έχει απασχοληθεί και αναλύσει διεξοδικά  το φαινόμενο σχεδόν εν τη γενέσει του. Αφού τον προηγούμενο αιώνα είχαμε βιώσει τη χαμηλή αυτοεκτίμηση του ατόμου, αδιακρίτως αξίας και επιπέδου νοημοσύνης, και οι ειδικοί, επιστήμονες και εναλλακτικοί, αγωνίζονταν με συνεδρίες και στοίβες βιβλίων να ανεβάσουν την αυτοπεποίθηση και το Εγώ του ανθρώπου σε καλύτερες βαθμίδες, τελικά επήλθε ανατροπή στον δυτικό κόσμο και στη σύγχρονη εποχή μας.

Σήμερα, ο ατομικισμός και ο εγωκεντρισμός συμπορεύονται με την επιτυχημένη ζωή και την ανέλιξη του ατόμου. Έτσι, το λεγόμενο φαινόμενο Ντάνινγκ-Κρούγκερ βρίσκεται όσο ποτέ στην επικαιρότητα, έχοντας εύστοχα αποδοθεί ως «σύνδρομο  ανωτερότητας»,  που διέπει τη δυτική κοινωνία εν γένει, διαφοροποιημένο αναλόγως  των πολιτιστικών και των κοινωνικών χαρακτηριστικών της κάθε χώρας και του πολιτισμού της.  

Είναι αυτό που ο Γουίλιαμ Σαίξπηρ είχε προείπει, 450 χρόνια πριν: «Ο ηλίθιος θεωρεί τον εαυτό του σοφό, αλλά ο σοφός θεωρεί τον εαυτό του ηλίθιο».

Eυχές από την Texnografia

Οι ευχές, τα Είθε, και τα Μακάρι, τα ανταλλάσσουμε συνήθως σαν κάτι τετριμμένο, κλισέ που λέμε στην άπταιστη Ελληνική. Τέτοιες, αλλά ατόφιες και εγκάρδιες ευχές είναι ανάγκη και χαρά μου να μοιραστώ μαζί σας, εδώ σε αυτό το ιστολόγιο που μου δίνεται η αίσθηση ότι υπάρχει μια παρεούλα με πολύ κοντινά χνώτα και γι' αυτό πολύ σας ευχαριστώ.

Θέλω να ανακαλέσω στη μνήμη τις Μούσες του ποιητή, να υμνήσουμε τις ευχές με τον χυμό του νοήματός τους. Πρώτα, το πανανθρώπινο ζητούμενο, η πρωτεύουσα ευχή, η Υγεία. Πάντα υγεία, έλεγαν οι γονείς μας, και δεν νιώσαμε ποτέ ότι θα μας αφορούσε τόσο άμεσα. Να τώρα όμως που έγινε η πρώτιστη και υπέρτερη ευχή τούτες τις ζοφερές ημέρες που μετράμε νεκρούς από αυτόν τον αόρατο εχθρό στον ανηλεή πόλεμο.

Ο κορωνοϊός της Ιατρικής και ο… γλωσσοϊός της Ελληνικής

Και ήρθε ο κορωνοϊός, ή κατ’ άλλους επιμένοντες εσφαλμένα κορωναϊός, και τα σάρωσε όλα, τα ήδη σαρωμένα. Ενέσκηψε, για την ακρίβεια, αυτή είναι μια ταιριαστή λέξη, αλλά πολύ ταλαιπωρημένη, παρεούλα με τόσες άλλες, η οποία χρησιμοποιείται, κατά τα λεξικά, για δυσμενή φαινόμενα, για ό,τι εμφανίζεται αιφνιδιαστικά και πλήττει με ορμή. Μολαταύτα, ακόμη και η υπουργός μας Πολιτισμού εκσφενδόνισε το αμίμητο: «Πρέπει να ενσκήψουμε στο πρόβλημα». Άλλο όμως το «ενσκύβω», δεν υπάρχει βέβαια τέτοιο ρήμα, που πιθανότατα το παίρνουν από το σκύβω, και άλλο το ενσκήπτω.

«Κλείστε τις οθόνες και ανοίξτε τα βιβλία»

Το έναυσμα μας δίνεται από δύο άκρως ενδιαφέρουσες έρευνες που αντλήσαμε από ένα άρθρο του Μανώλη Ανδριωτάκη, δημοσιογράφου και συγγραφέα, στην εφημερίδα Καθημερινή, και που όσον αφορά εμάς εξυπακούεται ότι όμοια  αποτελέσματα εξάγουμε βιώνοντας στο έπακρο τα ίδια ακριβώς στη δική μας καθημερινή ζωή και στις δικές μας τις πόρτες, μπροστά στις οποίες αντηχούν κουδουνάκια κινδύνου. Οι έρευνες επισημαίνουμε ότι αφορούν τις ΗΠΑ, ωστόσο θα ανακαλύψουμε ότι, παρά την απόσταση, δεν απέχουμε καθόλου, ξεκινώντας  από τα πιο προφανή συμπτώματα και  φθάνοντας έως τα αντίστοιχα συμπεράσματα για την ελληνική κοινωνία.

Καλά Χριστούγεννα

Φτάνουν Χριστούγεννα λοιπόν! Παραμονή

κι εμείς σαν όλους ετοιμάσαμε γιορτή.

Μα δεν είν’ άνετα σαν φάτνη εδώ μέσα:

Μπαίνει το κρύο από παντού, δεν έχει μπέσα.

Χριστούλη, κόπιασε, γεννήσου αν θες, μα κοίτα:

Σου στρώσαμε, δεν έχει τζάκι όμως και πίττα.

Τρέμουμε κι όλοι αγκαλιαζόμαστε σφιχτά

σαν τους πρωτόγονους σε σκοτεινή σπηλιά.

Το χιόνι πέφτει στο κορμί μας, το παγώνει·

το χιόνι εισβάλει στην καλύβα και σαρώνει.

Κόπιασε, χιόνι, μπες, θα βρεις φίλους εδώ:

Κι εμάς μας έδιωξαν από τον ουρανό.

Λίγη ελαφρότητα... με αστείες πινακίδες και επιγραφές

Είναι γεγονός ότι μαστιζόμαστε κυρίως από «ανθρωπομηνίες» που ωχριούν μπροστά στις θεομηνίες της φύσης. Και σε εμάς κυριαρχεί, είτε βουβό είτε κραυγάζον, το σφοδρό αίσθημα της οργής, η μήνι. Τούτη η χώρα που έχει μάθει να ζει με ψευδαισθήσεις  είναι παραδομένη, χωρίς να θέλει βέβαια να το παραδεχθεί, σε μια εθνική κατάθλιψη με όλα τα παρελκόμενά της. Είπαμε να πάμε  κόντρα στους καιρούς, να αφήσουμε πίσω τη σοβαρότητα και τη σοβαροφάνεια και να σκάσει λίγο το χειλάκι μας, να ξεχαστούμε.   Άνοιξε τις πύλες του εξάλλου  το καλοκαίρι και σαν  Σειρήνα μάς φωνάζει να κάνουμε μια βουτιά στο γαλάζιο –να ανακαλέσουμε στη μνήμη μας το μέγα το μυστήριο της ζωής– αλλά και με ελαφρότητα μια ελαφριά ή και βαριά σύσπαση του προσώπου που το έχουμε τόσο ανάγκη.

Τα προγενέστερα του Μάνου Χατζιδάκι για τους μεταγενέστερους

Ο Μάνος Χατζιδάκις, εκτός από μια ύψιστη μουσική ιδιοφυΐα, ήταν και ένας διανοούμενος  με μια καθαρή σκέψη, που είχε αποτινάξει πολλών ειδών αγκυλώσεις και ένας άνθρωπος με μια συνεπή στάση ζωής χωρίς εκπτώσεις, τις οποίες εμείς πλέον ξέρουμε τόσο καλά! Τα λεγόμενά του, μπορούμε να το πούμε,  προαναγγέλλουν πολλά από τα τωρινά τεκταινόμενα που τότε δεν υπήρχαν καν  ή βρίσκονταν ακόμη εν τη γενέσει τους.  Διά του λόγου  το αληθές, χωρίς πολλά λόγια, αξίζει να τον παρακολουθήσουμε.

Και ο θησαυρός της Αμφίπολης αξίζει κάτι καλύτερο...

Άδειος... ο τάφος στην Αμφίπολη... 

Του Ανδρέα Ζαμπούκα 

Έχω γυρίσει πολλούς αρχαιολογικούς χώρους, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Από γκρίνια και διαστροφή (η γυναίκα μου δεν με αντέχει...), ψάχνω πάντα να καταλάβω την οικονομική διαστρωμάτωση των κατοίκων  της ευρύτερης  τοποθεσίας.

Τελευταία  αποκαρδιωτική έκπληξη  ήταν μια πρόσφατη επίσκεψη στη Βεργίνα. Είχα να πάω από μικρό παιδί και δεν θυμόμουν πολλά πράγματα. Είναι απίστευτο το πόσο παρηκμασμένο είναι το χωριό, γύρω από τα μνημεία και πόσο κιτς τα εστιατόρια που πουλάνε φαγητό (τέτοιο συνδυασμό χρωμάτων σε πινακίδα ούτε στο Ζεφύρι δεν έχει...)!. Σε ένα μέρος που επισκέπτονται άνθρωποι από όλο τον κόσμο, οι κάτοικοι του χωριού μοιάζουν να μην αντιλαμβάνονται πού βρίσκονται. Πεταμένες πλαστικές καρέκλες σε οικόπεδα, σκουριασμένα αγροτικά  εργαλεία, σκουπίδια και εγκατάλειψη παντού!  Πολύ χειρότερα και από την Ολυμπία που είχα βρεθεί πέρυσι. Γιατί εκεί, τουλάχιστον, το τοπίο είναι απίστευτα όμορφο και ξεχνιέσαι.

Ο Ιούλιος, πυρήνας του καλοκαιριού

Ο μήνας Ιούλιος

Όσο κι αν φαίνεται παράξενο, στις 4 Ιουλίου η Γη μας θα βρίσκεται στο πιο απομακρυσμένο σημείο της τροχιάς της, δηλαδή στο αφήλιό της, γεγονός που δεν πρέπει να ξενίζει κανέναν αφού η απόστασή μας από τον Ήλιο δεν σχετίζεται με τις θερμοκρασίες που επικρατούν πάνω στη Γη. Αυτό, όπως είναι άλλωστε γνωστό, οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στην κλίση του άξονα της Γης κι όχι στο αν βρισκόμαστε στο αφήλιο ή στο περιήλιο της γήινης τροχιάς. Έτσι, στη διάρκεια του καλοκαιριού ο Ήλιος ευνοεί το βόρειο ημισφαίριο, οι ακτίνες του πέφτουν πάνω μας περισσότερο κάθετα κι ενώ εμείς έχουμε καλοκαίρι, στο νότιο ημισφαίριο έχουν χειμώνα.

Λουκέτο στο εργαστήρι τοιχογραφιών του Ακρωτηρίου Θήρας

Σε φωλιές ποντικών κινδυνεύουν να μετατραπούν τα σπαράγματα των τοιχογραφιών του Ακρωτηρίου της Θήρας, καταγγέλλει ο διευθυντής των ανασκαφών του Ακρωτηρίου Χρίστος Ντούμας.

Πρώτη φορά μετά το 1967 έκλεισε το εργαστήρι συντήρησης των τοιχογραφιών του Ακρωτηρίου ελλείψει χρημάτων...

Η ανασκαφή στο Ακρωτήρι ξεκίνησε από τον καθηγητή Σπύρο Μαρινάτο το 1967.

«Από τότε μέχρι και πριν από 3-4 χρόνια το ΥΠΠΟ επιχορηγούσε την Αρχαιολογική Εταιρεία γι’ αυτήν την ανασκαφή. Μετά σταμάτησε. Απλώς έπαψε να στέλνει χρήματα».

Οι τοιχογραφίες είναι από τα σημαντικότερα ευρήματα που καθιστούν μοναδική αυτή την ανασκαφή, και δημιουργούν μια βιβλιογραφία εκατοντάδων τίτλων διεθνώς, σε πολλές γλώσσες.

Να, «Γιατί η Ελλάδα»

Με αφορμή την πρόταση κατάργησης του μαθήματος των ελληνικών στα ισπανικά σχολεία, ο Πέδρο Ολάγια, αυτός ο ελληνιστής καθηγητής και κινηματογραφιστής, παρουσίασε στην Ημερίδα Κλασικού Πολιτισμού στο Σαγούντο, στις 17 Νοεμβρίου του 2012, αυτό το συγκλονιστικό βίντεο που παρουσιάζουμε παρακάτω. Έχει τίτλο «Γιατί η Ελλάδα» και το αφιερώνει στους εκπαιδευτικούς. Το βίντεο ακολουθεί τα βήματα της ελληνικής μυθολογίας και Ιστορίας ως τους ελληνιστικούς χρόνους και τα ταξίδια του ελληνικού πολιτισμού σε ολόκληρο τον κόσμο ο οποίος είναι «οφειλέτης της Ελλάδας». Με μια ήρεμη γαλήνια φωνή, μαγευτικές εικόνες της Ελλάδας, θαυμάσια τοπία, αρχαία μνημεία, μύθοι και τόποι όπου διαδραματίζονται τα σημαντικά γεγονότα της αρχαιότητας και όλη η ιστορία μας ξεδιπλώνονται στην οθόνη, με έναν απόλυτο σεβασμό και την αναγνώριση ενός πολιτισμού. Του πολιτισμού που η σφραγίδα του υπήρξε ανεξίτηλη στην ανθρωπότητα.

Η κακοποίηση της ποίησης!

Ψιλοκομμένος Καβάφης;

Εδώ και μερικές μέρες τα τρόλεϊ της Αθήνας κυκλοφορούν έχοντας πάνω τους στίχους του Καβάφη, σαν κι αυτόν που βλέπετε εδώ αριστερά. Αν δεν το βλέπετε καλά, ο στίχος είναι «Δεν έχω σήμερα κεφάλι για δουλειά», κι αν δεν σας μοιάζει για καβαφικός στίχος δεν είστε μόνος σας – κι εγώ όταν τον διάβασα μου θύμισε τον στίχο του Σουρή: δεν έχω κέφι για δουλειά, πάλι με δέρνει τεμπελιά και κάθομαι στο στρώμα. Κι αν πάλι δεν θυμάστε τον στίχο του Καβάφη, μην αισθανθείτε μειονεκτικά, ούτε εγώ τον θυμόμουν. Άλλωστε, είναι παρμένος από ένα από τα Κρυμμένα ποιήματα του ποιητή, δηλαδή ένα ποίημα, το «Συμεών», που δεν ανήκει στα 154 «αναγνωρισμένα» ποιήματα του Καβάφη. Δεν βάζω λινκ προς το ποίημα γιατί θα επανέλθω, αλλά προς το παρόν ας πάρουμε μια ανάσα για να πούμε λίγα πράγματα περισσότερα γι’ αυτή την πρωτοβουλία.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του «Βήματος»:

Στίχοι του Αλεξανδρινού ποιητή Κ. Π. Καβάφη «ταξιδεύουν» από την περασμένη Δευτέρα σε όλη την Αθήνα με λεωφορεία, τρένα, τραμ και μετρό.

Πρόκειται για μια πρωτοβουλία του Αρχείου Καβάφη, το οποίο έχει περιέλθει στο Ίδρυμα Ωνάση, η οποία προσκαλεί το κοινό μέσα από τη σύγχρονη ματιά του βραβευμένου δημιουργικού γραφείου Beetroot να συνομιλήσει με τον αλεξανδρινό ποιητή.

Ρόζα Παρκς: σημαιοφόρος στη μάχη κατά του ρατσισμού

Όταν η «ράφτρα» Ρόζα Παρκς άλλαξε την Ιστορία

Αλαμπάμα, βράδυ της 1ης Δεκεμβρίου 1955. Η Ρόζα Παρκς, μια 42χρονη μαύρη μοδίστρα, επιστρέφοντας με το λεωφορείο από τη δουλειά αγγίζει χωρίς να το γνωρίζει την Ιστορία. Θωρακίζεται με το θάρρος του αυτοσεβασμού και της αξιοπρέπειας και αρνείται να παραχωρήσει τη θέση της σε έναν λευκό. Η άμεση σύλληψή της κινητοποιεί τους μαύρους της Αλαμπάμα με επικεφαλής τον νεαρό και άγνωστο ακόμη τότε αιδεσιμότατο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ.

«Οι άνθρωποι λένε ότι δεν παραχώρησα τη θέση μου γιατί ήμουν κουρασμένη, αλλά δεν είναι αλήθεια. Δεν ήμουν σωματικά κουρασμένη ή περισσότερο κουρασμένη από μια συνηθισμένη μέρα. Όχι, η μόνη κούραση ήταν αυτή τού να υποχωρώ». Κάποιοι τη γνωρίζουν, οι περισσότεροι όμως ίσως απλώς να έχουν ακούσει το όνομά της...

Ρόζα Παρκς, η Αφροαμερικανή μοδίστρα, που αρνήθηκε να σηκωθεί και να δώσει τη θέση της σε έναν λευκό όπως απαιτούσε ο νόμος περί φυλετικού διαχωρισμού στην Αμερική και, έτσι, έγινε με μια της κίνηση σύμβολο του αντιρατσιστικού κινήματος στην Αμερική και σύμβολο αντίστασης όλης της αφροαμερικανικής κοινότητας.

Προς άγραν της διανόησης, καταμεσής της κρίσης

Μολονότι δεν το συνηθίζουμε, και μακριά από εμάς κάθε πολιτικό χρώμα, αναζητώντας ωστόσο και εμείς τη διανόηση μέσα στον ορυμαγδό, και μη βρίσκοντάς την πουθενά (δυστυχώς οι τηλεοπτικές εκπομπές για χαμένους απουσιάζουν λόγω καλοκαιριού), επιλέξαμε να αναδημοσιεύσουμε αυτό το επίκαιρο άρθρο, με φωτογραφίες δικές μας, που θεωρούμε ότι περιέχει αρκετές αλήθειες – οπωσδήποτε δεν τους συμπεριλαμβάνουμε όλους τους ταγούς συλλήβδην, το τονίζουμε. Αν δεν είναι έτσι όμως, αναγκαστικά θα πάμε πια στη θεωρία του ψεκασμού, και άλλων φανταστικών συνωμοτικών τέτοιων σεναρίων, με πρώτους πληγέντες, από ό,τι φαίνεται, τους ανθρώπους του πνεύματος!

Πλίνθοι και κέραμοι

Είναι η μελαγχολία των καιρών που φέρνει αυτή τη βαρυθυμία άραγε; Νιώσαμε την ανάγκη, και ας μας επιτραπεί, να καταγράψουμε μερικές ταπεινές σκόρπιες και κοινότοπες σκέψεις που μας ταλανίζουν.

Τόση ανεκτικότητα πια στη βρωμιά, στην ασυδοσία, στο  «αυτά γίνανε και γίνονται, τι να κάνουμε;», τόσος εθισμός, τόση πώρωση!

Δεν μπορεί, υπάρχει και μια ουσία, μια υπευθυνότητα, μια συνυπευθυνότητα, για αυτό που ήρθε και μας σάρωσε, και μας έφερε την ολοκληρωτική και ανεπανόρθωτη φθορά. Είναι με της ψυχολογίας τις ενοχές που παλεύουμε; Είναι οι Ερινύες που μας κυνηγούν και ενσπείρουν τον φόβο που μας έχει κάνει αγάλματα, προσεγμένα εξαιρετικά εξωτερικώς, να αρέσουμε μόνο για την εμφάνισή μας (λίφτινγκ, μόδα, παραφθείροντας το Νους υγιής εν σώματι υγιεί σε Άνους εν σώματι) – και μέσα από το δέρμα, τι; Ό,τι αρπάξουμε από γύρω μας, ανάλογα με τα γυαλιά που φοράμε, αναμασάμε έτοιμο φαΐ, ή, αλλάζοντας ανατομικά τους ρόλους του κάθε οργάνου του σώματός μας: χωρίς επεξεργασία, αμολάμε πορδές από το στόμα! Είναι δυνατόν ο φόβος να μας έχει κατακυριεύσει σε σημείο να γινόμαστε –θεωρητικά και πρακτικά– αυτόχειρες, παραδομένοι στην πλύση εγκεφάλου ή στο «κακό το ριζικό» μας;

Ο Ουμπέρτο Έκο, τα βιβλία, και το κάθε νέο εργαλείο επικοινωνίας

Ο Ουμπέρτο Έκo στο άρθρο του «The Future of the Book» (Το μέλλον του βιβλίου), το οποίο ανακοινώθηκε σε  Συνέδριο με το ίδιο θέμα  στο Πανεπιστήμιο του Σαν Μαρίνο το 1994 (έκδ. Berkeley, University of California Press, 1977) αναφέρεται στην κριτική της νέας τεχνολογίας της γραφής στον πλατωνικό διάλογο Φαίδρο.
Στον Φαίδρο, διάλογο μεταξύ του Σωκράτη και του Φαίδρου, ο Σωκράτης διηγείται τις λαμπρές ανακαλύψεις του θεού Θευθ των Αιγυπτίων, αντίστοιχου του θεού Ερμή, κοντά στη Ναύκρατη: τους αριθμούς, την αρίθμηση, τη γεωμετρία, την αστρονομία, τα παιχνίδια με τους πεσσούς και τους κύβους, και τα γράμματα. Ο Θευθ παρουσίασε αυτές τις εφευρέσεις του στον Φαραώ της Αιγύπτου Θαμούν στις Αιγυπτιακές Θήβες, τονίζοντάς του ότι με τη νέα τεχνολογία, τα γράμματα, οι άνθρωποι θα θυμούνται ό,τι φυσιολογικά θα λησμονούσαν.

Ο Φαραώ όμως αντέταξε ότι τα γράμματα θα προκαλέσουν λησμονιά, διότι οι άνθρωποι θα παραμελήσουν τη μνήμη τους, αφού στο εξής θα ανακαλούν πράγματα και γεγονότα με εξωτερικά σημάδια και όχι με μια εσωτερική επεξεργασία του νου και συνεχή εξάσκηση της μνήμης. Συνεπώς, ισχυρίζεται ο Σωκράτης, οι άνθρωποι δεν θα γίνουν πιο σοφοί, αλλά δοκησίσοφοι. (247e-275b)

Νόαμ Τσόμσκι: Δέκα τεχνικές για τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης

1. Η τεχνική της διασκέδασης

Πρωταρχικό στοιχείο του κοινωνικού ελέγχου, η τεχνική της διασκέδασης συνίσταται στη στροφή της προσοχής του κοινού από τα σημαντικά προβλήματα και από τις μεταλλαγές που αποφασίστηκαν από τις πολιτικές και οικονομικές ελίτ, δι’ ενός αδιάκοπου καταιγισμού διασκεδαστικών και ασήμαντων λεπτομερειών.

Η τεχνική της διασκέδασης είναι επίσης απαραίτητη για να αποτραπεί το κοινό από το να ενδιαφερθεί για ουσιαστικές πληροφορίες στους τομείς της επιστήμης, της οικονομία, της ψυχολογίας, της νευροβιολογίας και της κυβερνητικής. «Κρατήστε αποπροσανατολισμένη την προσοχή του κοινού, μακριά από τα αληθινά κοινωνικά προβλήματα, αιχμαλωτισμένη σε θέματα χωρίς καμιά πραγματική σημασία. Κρατήστε το κοινό απασχολημένο, απασχολημένο, απασχολημένο, χωρίς χρόνο για να σκέφτεται· να επιστρέφει κανονικά στη φάρμα με τα άλλα ζώα». Απόσπασμα από το Όπλα με σιγαστήρα για ήσυχους πολέμους.

 2. Η τεχνική της δημιουργίας προβλημάτων, και στη συνέχεια παροχής των λύσεων

 Αυτή η τεχνική ονομάζεται επίσης «πρόβλημα-αντίδραση-λύση». Πρώτα δημιουργείτε ένα πρόβλημα, μια «έκτακτη κατάσταση» για την οποία μπορείτε να προβλέψετε ότι θα προκαλέσει μια συγκεκριμένη αντίδραση του κοινού, ώστε το ίδιο να ζητήσει εκείνα τα μέτρα που εύχεστε να το κάνετε να αποδεχτεί. Για παράδειγμα: αφήστε να κλιμακωθεί η αστική βία, ή οργανώστε αιματηρές συμπλοκές, ώστε το κοινό να ζητήσει τη λήψη μέτρων ασφαλείας που θα περιορίζουν τις ελευθερίες του. Ή, ακόμη: δημιουργήστε μια οικονομική κρίση για να κάνετε το κοινό να δεχτεί ως αναγκαίο κακό τον περιορισμό των κοινωνικών δικαιωμάτων και την αποδόμηση των δημοσίων υπηρεσιών.

Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης - 21 Μαρτίου

Ποιητές

Φτωχοί λαθρεπιβάτες πάνω στις φτερούγες των πουλιών
την ώρα που πέφτουν χτυπημένα.

Κύριε, αδίκησες τους ποιητές δίνοντάς τους μόνο έναν κόσμο

 Τάσος Λειβαδίτης - Φύλλα Ημερολογίου

Πρώτη ημέρα της εαρινής ισημερίας και Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Η Ελλάδα μας, αυτός ο μικρός τόπος, γεμάτος ήλιο και μπλε χρώμα, μπορεί να επαίρεται, με οίηση και υπερηφάνεια,  ότι αποτελεί ένα τεράστιο φυτώριο μεγίστων ποιητών. Χρέος μας να αποτίσουμε έναν φόρο τιμής σε όλους αυτούς που μας πήραν μαζί τους και μας ανέβασαν στους άλλους κόσμους τους, του ωραίου και της αλήθειας που παραμένουν αναλλοίωτα, λουσμένα κατευθείαν με τη μαγεία που περιέχει η τέχνη. Έχουν όλοι τους χαράξει στην ψυχή μας σημάδια ανεξίτηλα.

Από καταβολής κόσμου, λέει ο Οδυσσέας Ελύτης, η μάχη της ποίησης υπήρξε η μάχη της αφιλοκέρδειας. Η κατάκτηση μιας άλλου είδους ελευθερίας, που να επιτρέπει στον άνθρωπο να αντιλαμβάνεται τη ζωή του πέραν από τα εμπόδια που του ορθώνει η Ανάγκη. Από κει αρχίζουν εκείνα που ονομάζουμε «πνεύμα», «έρευνα», «επιστήμη», «μεταφυσική», τα άγια των αγίων που υπηρετούν όλοι όσοι αφιερώσανε τη ζωή τους σ’ αυτόν τον σκοπό και λευκάνθηκαν επάνω στα βήματα των ανωτάτων πνευματικών ιδρυμάτων.

«Όλοι μαζί οι ποιητές, παρ’ όλες τις μεγάλες τους διαφορές, κάποτε και χάρη σ’ αυτές, δεν κάνουν στο βάθος και στο πλάτος των αιώνων παρά να συγκροτούν τη δεύτερη κατάσταση του κόσμου. Άπαξ και κανείς ενδιαφέρεται για την Ποίηση, είναι υποχρεωμένος να «γνωρίζει να μεταβαίνει» σ’ αυτή τη δεύτερη κατάσταση, να περπατεί και στον αέρα και στο νερό.

Χαιρετώντας πρώτα τον αρχηγέτη ποιητή και διδάσκαλο της αρχαιότητας και του νεότερου κόσμου Όμηρο, έπεται η Σαπφώ, ο Αρχίλοχος και τόσοι άλλοι. Ο ποιητικός λόγος ακτινοβολεί  ξανά από τον Διονύσιο Σολωμό, Παλαμά, Καρυωτάκη, Πολυδούρη, Καβάφη, Καββαδία, Σαραντάρη, Σικελιανό, Σεφέρη, Ρίτσο, Βάρναλη, Εγγονόπουλο, Εμπειρίκο, Ελύτη, Βρεττάκο, Γκάτσο, Λειβαδίτη, Πατρίκιο, Σινόπουλο, Λαπαθιώτη. Μία μνεία γίνεται κάποιων μόνο ογκόλιθων εφόσον η καταγραφή τους είναι αδύνατη λόγω της πληθώρας τους και φυσικά δεν συμπεριλαμβάνονται οι ζώντες άξιοι συνεχιστές αυτών. Και εδώ η αναφορά μας, αναπόφευκτα,  είναι μόνο για τους Έλληνες ποιητές. Μη λησμονάμε ότι, σε πείσμα των πιθανοτήτων,  μια μικρή χώρα σαν την Ελλάδα έχει στη σύγχρονη Ιστορία της δύο ποιητές που τιμήθηκαν με Νομπέλ Λογοτεχνίας!

Μέσα στο ολόμαυρο τοπίο που βιώνουμε, περισσότερο από κάθε άλλη εποχή, έχουμε ανάγκη την Ποίηση που –άγνωστο γιατί, πιθανόν λόγω των πολλαπλών κρίσεων που υφιστάμεθα σαν άνθρωποι– έχουμε λησμονήσει και απωθήσει σαν κάτι ξένο και απόμακρο, ενώ κατοικούμε στο ίδιο ομηρικό τοπίο και ρέει στις φλέβες μας το ποιητικό αίμα σε όλα τα βήματα του πολιτισμού μας ως λαός.

Είναι το οξυγόνο μας και η εσωτερική μας κάθαρση για κάτι ομορφότερο και στιλπνότερο. Τους ευχαριστούμε που υπήρξαν και μας έδωσαν τόσο πολυδιάστατο φως. Ας μην τους εγκαταλείψουμε, καιρός γαρ εγγύς για αναδίφηση και βουτιά στη φαντασία και στο όνειρο που είναι και τα μοναδικά αληθινά. Μακριά από τα ψιμμύθια, για να εξουδετερώσουμε τη φθορά. Να εξασκήσουμε τη δεύτερη όραση, και με μια νέα ηθική να ενδυθούμε «το χρυσό δέρας της ανθρωπιάς». Τα υλικά και οι προϋποθέσεις έχουν δοθεί στον άνθρωπο.

«Όσοι λευκοφόροι, εννοήτωσαν».

---

Ανδρέας Εµπειρίκος - Η νέα καθέλκυση του «Μεγάλου Ανατολικού»

Σαράντα χρόνια από την ολοκλήρωση του «Μεγάλου Ανατολικού» και 21 χρόνια από την έκδοσή του ο Γιώργης Γιατρομανωλάκης εκδίδει το «Ανθολόγιο» του οκτάτομου αυτού έργου του Ανδρέα Εμπειρίκου.

Σύμφωνα με τον κύριο Γιατρομανωλάκη τα βασικά κεφάλαια κρατήθηκαν αυτούσια με την αρίθμηση του πρωτοτύπου, και μεταξύ τους υπάρχουν συνδετικές περιλήψεις που επιτρέπουν στον αναγνώστη να παρακολουθεί τα πάντα όπως τα σχεδίασε ο Εμπειρίκος. Ο καθηγητής κλασικής ελληνικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών  αναλύει το πώς και το γιατί του εγχειρήματός του. ( εφημ. Το Βήμα, 19.12.2011)

Ποιοι λόγοι άραγε επέβαλαν ώστε, 20 τόσα χρόνια µετά την κυκλοφορία του πολυσυζητηµένου αλλά και παρεξηγηµένου Μεγάλου Ανατολικού, οκτώ τόµοι, 2.104 σελίδες, αυτό το αναιδές ερωτογράφηµα να επανεµφανισθεί µε τη µορφή ενός Ανθολογίου;

Aκόµη, πόσο νόµιµη και πόσο λειτουργική µπορεί να είναι αυτή καθεαυτή η ανθολόγηση ενός πεζογραφήµατος; Και, τέλος, τι προσδοκούν οι συντελεστές της νέας καθέλκυσης του Μεγάλου Ανατολικού στην εποχή του δικού µας «Τιτανικού», όπως την έχουν ορίσει οι πολιτικοί καπετάνιοι, ύπαρχοι και µούτσοι, η οποία, εκτός των άλλων, είναι συντηρητικότερη απ’ όσο η ευοίωνη δεκαετία του ‘90;