Οι «Πέρσαι» του Αισχύλου

Το 472 π.Χ. ο Αισχύλος νίκησε με μια τετραλογία που περιελάμβανε τις τραγωδίες Φινεύς, Πέρσαι, Γλαύκος, Ποτνιεύς και το σατυρικό  δράμα Προμηθεύς Πυρκαεύς. 

Οι Πέρσαι είναι το παλαιότερο σωζόμενο έργο του δραματουργού, ενώ από τα άλλα τέσσερα, μυθολογικού περιεχομένου, δεν διασώζονται παρά μηδαμινά σπαράγματα. Είναι, επομένως, οι Πέρσαι το πρώτο πλήρες δράμα στην ιστορία του θεάτρου και ταυτόχρονα το μόνο δραματικό έργο που διασώζεται με ιστορικό περιεχόμενο.  Χρησιμεύει πολύ για τη μελέτη του δράματος, ωστόσο δεν είναι κάτι εντελώς καινούργιο για την εποχή του Αισχύλου. Ο Φρύνιχος είχε παρουσιάσει δύο τουλάχιστον φορές έργα εμπνευσμένα από την ιστορική πραγματικότητα. Για το ένα, μάλιστα, τη Μιλήτου άλωσι, είχε υποχρεωθεί να πληρώσει ο ίδιος και πρόστιμο επειδή είχε υπενθυμίσει στο αθηναϊκό κοινό «οικεία κακά», την καταστροφή δηλαδή της Μιλήτου από τους Πέρσες. Το δε δεύτερο έργο του Φρυνίχου –Φοίνισσαι– έχει ακριβώς το ίδιο θέμα με τους Πέρσες, την καταστροφή των Περσών από τους Έλληνες στη Σαλαμίνα.

Ο Ιούλιος, πυρήνας του καλοκαιριού

Ο μήνας Ιούλιος

Όσο κι αν φαίνεται παράξενο, στις 4 Ιουλίου η Γη μας θα βρίσκεται στο πιο απομακρυσμένο σημείο της τροχιάς της, δηλαδή στο αφήλιό της, γεγονός που δεν πρέπει να ξενίζει κανέναν αφού η απόστασή μας από τον Ήλιο δεν σχετίζεται με τις θερμοκρασίες που επικρατούν πάνω στη Γη. Αυτό, όπως είναι άλλωστε γνωστό, οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στην κλίση του άξονα της Γης κι όχι στο αν βρισκόμαστε στο αφήλιο ή στο περιήλιο της γήινης τροχιάς. Έτσι, στη διάρκεια του καλοκαιριού ο Ήλιος ευνοεί το βόρειο ημισφαίριο, οι ακτίνες του πέφτουν πάνω μας περισσότερο κάθετα κι ενώ εμείς έχουμε καλοκαίρι, στο νότιο ημισφαίριο έχουν χειμώνα.

Γιάννης Ρίτσος, αλήθειες με νοσταλγία...

Όσο περνάν τα χρόνια τόσο οι παλιοί γνωστοί μας απομακρύνονται ο ένας απ’ τον άλλον. Οι άνθρωποι γίνονται περισσότερο κοινωνικοί και λιγότερο ανθρώπινοι. Χάνουν τις ιδιομορφίες τους, τα ιδιαίτερα προτερήματα και τα ελαττώματά τους· σχεδόν ισοπεδώνονται. Οι φιλίες μαραίνονται.
Και το περίεργο είναι πως εξωτερικά, στη συμπεριφορά τους, οι άνθρωποι μοιάζουν περισσότερο (ακόμη και στα κοστούμια τους και στη χτενισιά τους), σα να καταργηθήκανε οι διαφορές τους, κι όμως τώρα ακριβώς νιώθεις πως οι διαφορές τους αυξήθηκαν, κι όλοι τους χωρισμένοι με διαδοχικά κάθετα στρώματα τυπικότητας κι ευγενικής ψυχρότητας.

Λουκέτο στο εργαστήρι τοιχογραφιών του Ακρωτηρίου Θήρας

Σε φωλιές ποντικών κινδυνεύουν να μετατραπούν τα σπαράγματα των τοιχογραφιών του Ακρωτηρίου της Θήρας, καταγγέλλει ο διευθυντής των ανασκαφών του Ακρωτηρίου Χρίστος Ντούμας.

Πρώτη φορά μετά το 1967 έκλεισε το εργαστήρι συντήρησης των τοιχογραφιών του Ακρωτηρίου ελλείψει χρημάτων...

Η ανασκαφή στο Ακρωτήρι ξεκίνησε από τον καθηγητή Σπύρο Μαρινάτο το 1967.

«Από τότε μέχρι και πριν από 3-4 χρόνια το ΥΠΠΟ επιχορηγούσε την Αρχαιολογική Εταιρεία γι’ αυτήν την ανασκαφή. Μετά σταμάτησε. Απλώς έπαψε να στέλνει χρήματα».

Οι τοιχογραφίες είναι από τα σημαντικότερα ευρήματα που καθιστούν μοναδική αυτή την ανασκαφή, και δημιουργούν μια βιβλιογραφία εκατοντάδων τίτλων διεθνώς, σε πολλές γλώσσες.

Οι τοιχογραφίες της Θήρας – έργα τέχνης

Κροκοσυλλέκτης πίθηκος από την Κνωσσό
(Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου)

Η έκρηξη  του ηφαιστείου της Θήρας βύθισε στη θάλασσα όλο το κέντρο του νησιού εκσφενδονίζοντας γιγάντιες μάζες από αέρια και στάχτες που βρέθηκαν σε παχιά στρώματα στα περισσότερα νησιά των Κυκλάδων και της Δωδεκανήσου και, καθώς φαίνεται, μέχρι το Δέλτα του Νείλου. Ωστόσο, το παχύ στρώμα τέφρας που κάλυψε τα ερείπια της προϊστορικής πόλης του οικισμού του Ακρωτηρίου είχε ως αποτέλεσμα να διατηρηθούν σχεδόν ανέπαφα κτήρια με δύο ή και με τρεις ορόφους, με όλη την οικοσκευή άθικτη στη θέση της και με θαυμάσια φιλοτεχνημένες τοιχογραφίες. Αιχμαλώτισε, έτσι, ζωντανές εικόνες ενός πολιτισμού που μας αφήνει άφωνους. Το Ακρωτήρι έχει πάρει την ονομασία «Πομπηία του Αιγαίου».Παρ' όλα αυτά, δεν βρέθηκε ούτε ένα σώμα ανάμεσα στα θαυμαστά καλοδιατηρημένα απομεινάρια της πόλης.

Γκαρσία Μάρκες - ο πληθωρικός, ρεαλιστικός λόγος ενός χρονικού

Αρακατάκα, παραλιακό χωριό της Κολομβίας, 1927 - 2014.

Ο Κολομβιανός νομπελίστας πέθανε πρόσφατα,  τη Μεγάλη Πέμπτη,  στο σπίτι του στην Πόλη του Μεξικού, σε ηλικία 87 ετών. Τον επικείμενο θάνατό του περιμέναμε από καιρό καθώς τα προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε ήταν αυξημένα. Είχε προσβληθεί από καρκίνο  στους λεμφαδένες από το 1999, και πριν από ενάμιση χρόνο ο αδελφός του Χάιμε είχε ενημερώσει ότι ο Γκάμπο έπασχε από άνοια.

Η τύχη του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες άλλαξε στα 40 του χρόνια με την έκδοση, το 1967, του μυθιστορήματος που θα τον έκανε διάσημο σε όλο τον κόσμο, έχοντας ξεπεράσει ως τώρα σε πωλήσεις τα 50 εκατ. αντίτυπα. Ήταν το Εκατό χρόνια μοναξιά. Με έναν ιδιότυπο «μαγικό ρεαλισμό», όπου φαντασία και πραγματικότητα παντρεύονταν σε ένα παραμύθι σουρεαλιστικό που αναπαριστούσε γεγονότα από την ιστορία, την κουλτούρα, την πολιτική πραγματικότητα, τη βία και την εκμετάλλευση στη Λατινική Αμερική των δεκαετιών 1950-1960, το βιβλίο διαβάστηκε στην Ευρώπη καθιερώνοντας τη λογοτεχνία μιας ολόκληρης ηπείρου. Μετά τον Γκάμπο, όπως τον αποκαλούσαν χαϊδευτικά φίλοι και αναγνώστες, η λογοτεχνία της Λατινικής Αμερικής μπήκε στην κεντρική λογοτεχνική σκηνή και ταυτίστηκε με το όνομά του.

Ανρί Ματίς - δάσκαλος του φωβισμού και τεχνίτης των χρωμάτων

 (Λε Κατό της Πικαρδίας  1869 -  Νίκαια 1954)

Είναι ένας από τους λαμπρότερους Γάλλους ζωγράφους του 20ού αιώνα. Αρχηγός του φωβιστικού κινήματος, ο Ματίς αναζήτησε την εκφραστικότητα του χρώματος σε όλη τη σταδιοδρομία του.

Εν γένει, τα γεγονότα της ζωής του εξελίσσονται ομαλά σε ένα γαλήνιο κλίμα και σε ένα αστικό περιβάλλον, με έναν γάμο και τρία παιδιά. Πολύ αργά, στα είκοσί του χρόνια και πρωτοετής στα νομικά στο Παρίσι, στη διάρκεια της ανάρρωσής του από μια οξεία κρίση σκωληκοειδίτιδας,  θα αρχίσει να δημιουργεί τον δικό του κόσμο – θα πιάσει στα χέρια του μολύβια και πινέλα. Για να γίνει επαγγελματίας ζωγράφος θα σπουδάσει τη ζωγραφική σε πολλά ατελιέ όπου και όπως μπορεί.